Uluslararası kara taşımalarının büyük bir kısmı alt taşıyıcılar vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Ancak CMR'nin uygulama alanına giren taşımalarda, alt taşıma sözleşmelerine ve taşıyıcılar arası rücu ilişkilerine hangi hükümlerin uygulanacağı konusunda Türk Hukukunda yeknesak bir uygulama bulunmamaktadır. Bu durum hukuk güvenliğini sarstığı gibi CMR'nin farklı ülkelerdeki benzer bir uygulama tesis etme amacına da aykırılık teşkil etmektedir. Bu çalışmada, CMR kapsamındaki alt taşımalara ve taşıyıcılar arasındaki rücu davalarına ilişkin çelişkili yargı kararları ortaya konulduktan sonra mevcut duruma çözüm önerileri sunulmaktadır. Bu amaçla, CMR ve TTK'nın ilgili hükümleri; yardımcı kişinin fiillerinden sorumluluk kurumu, doktrindeki görüşler ve başta mehaz Alman Hukuku olmak üzere CMR'ye taraf diğer ülkelerdeki uygulamalar dikkate alınarak incelenmiştir.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
I. CMR'YE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER VE CMR'NİN UYGULAMA ALANI
A. Türk Taşıma Hukukunda ve CMR'de kullanılan Terminoloji
B. CMR'ye ilişkin genel bilgiler
1. CMR'nin tarihçesi ve Türk Hukukundaki uygulaması
2. CMR'nin uygulama alanı

 

II. BORÇLUNUN YARDIMCI KİŞİLERİN EYLEMLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU
A. Genel olarak
B. Türk Borçlar Hukukunda borçlunun yardımcı kişilerden doğan sorumluluğu
1. Genel olarak
2. Yardımcı kişinin eylemlerinden doğan sorumluluğa ilişkin görüşler
3. Yardımcı kişilerden sorumluluğun şartları
4. Sorumluluğu sınırlandıran veya kaldıran anlaşmalar
5. Yardımcı kişilerin eylemlerinden doğan sorumluluğun sonuçları

 

III. CMR MADDE 3 HÜKMÜ UYARINCA TAŞIYICININ YARDIMCI KİŞİLERİN EYLEMLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU
A. Genel olarak
B. CMR m.3 uyarınca taşıyıcının eylemlerinden sorumlu olduğu kişiler
1. Taşıyıcının çalıştırdığı kişiler
2. Taşıyıcının, taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimseler
C. CMR m.3 uyarınca taşıyıcının sorumlu tutulabilmesinin şartları
1. Sorumluluğun CMR kapsamında kalan bir sebepten kaynaklanması
2. Yardımcı kişinin bir zarara sebep olması
3. Yardımcının görevi kapsamında zarara yol açması
4. Zarara sebep olan eylemi taşıyıcı gerçekleştirmiş olsaydı, taşıyıcının zarardan sorumlu tutulabiliyor olması
D. CMR m.3 kapsamında taşıyıcıya karşı açılacak sorumluluk davası
1. Genel olarak
2. Davacı
3. Davalı
4. Yetkili Mahkeme
5. Bildirim ve Zamanaşımı

 

IV. TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE TAŞIYICININ YARDIMCI KİŞİNİN EYLEMLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU
A. Genel olarak
B. Taşıyıcının sorumlu olduğu kişilerin ayrımı
1. eTTK dönemi
2. 6102 s. TTK dönemi
C. Taşıyıcının yardımcı kişilerin eylemlerinden doğan sorumluluğun şartları
1. 6762 s. eTTK dönemi
2. 6102 s. TTK dönemi
D. Sorumluluk Davası
1. 6762 s. eTTK dönemi
2. 6102 s. TTK dönemi
I. MÜTEAKİP TAŞIMA HÜKÜMLERİ (CMR MADDE 34 İLA 40) UYARINCA TAŞIYICININ SORUMLULUĞU
A. Genel olarak
B. CMR'de müteakip taşımanın şartları
C. Müteakip taşıma hükümleri uyarınca sorumluluk davası
D. Müteakip taşıma hükümleri uyarınca taşıyıcılar arası rücu davası
I. CMR KAPSAMINDAKİ TAŞIMALARDA, TAŞIYICILAR ARASI RÜCU İLİŞKİLERİNE UYGULANACAK HÜKÜMLERİN TESPİTİ SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ
A. Kapsam
B. Genel olarak
C. Akit ülkelerdeki uygulama
1. Alman Hukuku
2. İngiliz Hukuku
3. Avusturya Hukuku
4. Belçika Hukuku
5. Fransız Hukuku
6. İtalyan Hukuku
7. Felemenk Hukuku
8. İsviçre Hukuku
D. Türk Hukukundaki yaklaşımlar ve Türk Mahkemelerinin uygulamaları
1. Genel olarak
2. Türk Hukukunda CMR m.34'teki şartlar oluşmadan CMR m.37 ila 40 hükümlerinin uygulanacağı yönündeki görüşler
3. Türk Hukukunda CMR m.34'teki şartlar oluşmadan CMR m.37 ila 40 hükümlerinin uygulamayacağı yönündeki görüşler
E. Türk Hukuku açısından sorunun tespiti
F. Taşıyıcılar arası rücu ilişkilerinde uygulanabilecek görüşler ve bu görüşlere ilişkin değerlendirmeler
1. CMR m.34 hükmündeki şartların denetlenmeden müteakip taşıma hükümlerinin bütün alt taşımalara doğrudan uygulanması
2. Taşıyıcılar arasında rücu ilişkilerinde ulusal hukukun uygulanması (TTK m.855)
3. Alman Hukukundaki yaklaşım kabul edilerek müteakip taşıma hükümlerine başvurmadan CMR'nin uygulanması
4. CMR'ye uygun olarak ve Türk Hukukundaki eğilimleri dikkate alarak taşıyıcılar arası rücu ilişkilerinin düzenlenmesi önerisi

 

KAYNAKÇA