Ortakların hak ve menfaatlerinin zarar görmesi, diğer ortaklık türlerinde olduğu gibi anonim şirketlerde de ortaklığın sürdürülmesini imkansız kılabilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 531'inci maddesi hukukumuzda kazandırılan anonim şirketin haklı sebeple fesih davası, adının aksine yalnızca bir sonlandırma aracı değil, alternatif çözüm yöntemlerinin uygulanmasını sağlayan sebeplerden özgün bir hukuki mekanizmadır. Kanunda haklı sebep kavramının tanımlanmaması ve fesih yerine uygulanabilecek alternatif çözümlerin kanunda belirlenmemiş olması hakime geniş bir takdir yetkisi tanımaktadır. Taleple bağlılık ilkesine de istisna oluşturan dava, hem şirketler hukuku hem de medeni usul hukuku bakımından kritik tartışmaları beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada ilgili dava, maddi ve usul hukuku boyutlarıyla bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Usul hukuku kapsamında özellikle; davanın hukuki niteliği, tarafları, yargılama usulü, ispat yükü, görev ve yetkili mahkeme, verilebilecek ihtiyati tedbir kararları, tahkim ve arabuluculuğa elverişlilik ile davaya son veren taraf işlemleri gibi hususlar açıklanmıştır. Ayrıca haklı sebebin kapsamı ve unsurları ile fesih haricinde verilebilecek kararlarda teorik ve pratik boyutlarıyla ele alınmıştır.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
ANONİM ŞİRKETİN HAKLI SEBEPLE FESHİ DAVASINA GENEL BAKIŞ
I. Sürekli Borç İlişkisi İçeren Sözleşmeler Açısından Haklı Sebep Kavramı
II. Haklı Sebep Kavramının Fesih Hakkının Kullanılması Üzerindeki Etkisi
III. Türk Hukukunda Anonim Ortaklıklar Haricindeki Ortaklık Türlerinin Haklı Sebeple Feshi
A. Adi Ortaklıklar
B. Kollektif Ortaklık
C. Adi Komondit Ortaklık
D. Limited Ortaklık
IV. İsviçre Hukuku'nda Anonim Şirketlerin Haklı Sebeple Feshi
V. Türk Hukukunda Anonim Şirketlerin Haklı Sebeple Feshi Davasının Tarihi
A. 865 Sayılı Kanun Dönemi
B. 6762 Sayılı Kanun Dönemi
C. 6102 Sayılı Kanun Dönemi

 

İKİNCİ BÖLÜM
ANONİM ŞİRKETİN HAKLI SEBEPLE FESHİ AÇISINDAN "HAKLI SEBEP"
I. Anonim Şirkete Özgü Haklı Sebep Kavramı
II. Haklı Sebebin Unsurları
A. Ortağın Haklarının İhlali veya Menfaatlerinin Zarar Görmesi
B. Çekilmezlik Unsuru
C. Devamlılık Unsuru
III. Haklı Sebep İle İlişkilendirilen Diğer Unsurlar
A. Haklı Sebep ile Kusur Arasındaki İlişki
B. Haklı Sebep ile Öngörülebilirlik Arasındaki İlişki
IV. Haklı Sebep Teşkil Edilebilecek Haller
A. Genel Olarak Haklı Sebeplerin Hangi Hallerde Ortaya Çıkabileceği Sorunu ve Tasnifi
B. Çoğunluk Gücünün Kötüye Kullanılması Sebebiyle
C. Ortaklar Arasındaki Kişisel Sebepler
D. Ortaklar Arasındaki Çoğunluk Azınlık İlişkisi ya da Kişisel İlişkilerinden Kaynaklanmayan Sebepler
V. Haklı Sebeplerin Pay Sahipleri Sözleşmesi ve Esas Sözleşmede Düzenlenmesi
A. Esas Sözleşmeler Açısından Değerlendirme
B. Pay Sahipleri Sözleşmesi Açısından Değerlendirme
VI. Haklı Sebebe Sebep Veren Olayları Davada Öne Sürmenin Bir Zamanaşımı Veya Hak Düşürücü Süreye Bağlı Olup Olmadığı

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
USUL HUKUKU VE YARGILAMAYA HaKİM OLAN İLKELER AÇISINDAN ANONİM ŞİRKETİN HAKLI SEBEPLE FESHİ DAVASI
I. Anonim Şirketin Haklı Sebeple Feshi Davasının Yargılamaya Hakim Olan Bazı İlkeler Yönünden İncelenmesi
A. Tasarruf İlkesi ve Taleple Bağlılık İlkesi
B. Anonim Şirketin Haklı Sebeple Feshi Davasında Hakimin Geniş Takdir Yetkisinin Sınırları
II. Anonim Şirketin Haklı Sebeple Feshi Davasında Usul Hukukuna İlişkin Hususlar
A. Davanın Hukuki Niteliği
B. Özel Dava Şartları Yönünden İlgili Davanın Değerlendirilmesi
C. Davanın Tarafları
D. Davanın Görüleceği Mahkeme ve Davanın Arabuluculuk ile Tahkime Elverişliliği
E. Yargılama Usulü
F. İspat Yükü
G. İhtiyati Tedbirler
H. Anonim Şirkete Karşı Açılan ya da Ortaklara Karşı Açılan Sair Davaların Bekletici Mesele Yapılması
I. Davaya Son Veren Taraf İşlemleri
J. TTK m. 530'a Dayalı Açılan Davada TTK m. 531'e Göre Hüküm Tesis Edilip Edilemeyeceği Sorunu

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ANONİM ŞİRKETİN HAKLI SEBEPLE FESHİ DAVASI SONUCUNDA FESİH HARİCİNDE VERİLEBİLECEK KARARLAR
I. Genel Olarak
II. Mahkemenin Duruma Uygun ve Kabul Edilebilir Alternatif Kararlara Hükmedebilmesi İçin Aranan Şartlar
A. Haklı Sebebin Varlığı
B. Şirketin Yaşatılmasının Ekonomik Ve Rasyonel Açıdan Daha Doğru Olması
C. Duruma Uygun Olma
D. Kabul Edilebilir Olma
E. Anonim Şirketin Ruhuna ve Ortaklıklar Hukukunun Temel İlkelerine ve Yapısına Uygun Olması
III. Mahkemece Hükmedilmesinin Mümkün Olduğunu Düşündüğümüz Alternatif Karar Önerileri
A. Davacı Pay Sahiplerinin Paylarının Gerçek Değerleri Karşılığında Şirketten Çık(arıl)maları
B. Davacı Olmayan Diğer Ortakların Şirketten Çıkarılmalarının Mümkün Olup Olmadığı Sorunu
C. Karın Dağıtılmasına ve/veya Esas Sözleşmede Zorunlu Kar Dağıtımının Öngörülmesine Karar Verilmesi
D. Esas Sözleşmede Değişiklik Yapılmasını Gerektiren Diğer Çözüm Önerileri
E. Genel Kurulun ya da Yönetim Kurulu Kararlarının Tadili veya İptali Yetkisi
F. Şirkette Yapısal Değişikliğe Neden Olabilecek Çözüm Önerileri
SONUÇ

 

KAYNAKÇA