Madenler, ekonomik ve stratejik önemleri dolayısıyla ekonomik kalkınma, enerji arz güvenliği ve ülke kaynaklarının verimli kullanılması bakımından önem arz etmektedir. Madencilik faaliyeti, enerji üretiminde kullanılan ve çeşitli sektörlere hammadde sağlayan madenlerin çıkarılması yoluyla ekonomik kalkınmaya ve ekonomik kamu yararının gerçekleşmesine katkıda bulunmakta; bununla birlikte gürültü, toz, hava ve su kirliliği gibi çevre kirliliğine yol açan negatif dışsallıklar da üretmektedir. Bu durum, madencilik faaliyetinde gözetilen ekonomik kamu yararı ile mülkiyet hakkı ve sağlıklı çevrede yaşama hakkı arasında doğrudan; yaşam hakkı ve özel hayatın korunması hakkı arasında ise dolaylı çatışmalara yol açmaktadır. Maden İdare Hukukunda Kamu Yararı adlı bu çalışmada, maden kavramının bilimsel tanımı ve hukuki çerçevesi ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nda düzenlenen temel müesseseler, kamu yararı bakımından taşıdıkları önem doğrultusunda incelenmekte; madencilik faaliyetlerinde gözetilen ekonomik kamu yararı, hukuki niteliği ve sınırları bakımından değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, ekonomik kamu yararı ile çevrenin korunması ve temel haklar arasındaki ilişki; sürdürülebilir kalkınma, nesiller arası adalet, iklim değişikliği ve yeşil düzene geçiş perspektifleri çerçevesinde ele alınmakta ve bu ilişkinin kurulmasında gözetilen ilkeler üzerinde durulmaktadır. Ruhsatlandırma, korunan alanlarda madencilik faaliyetleri, ÇED süreçleri ve kamulaştırma uygulamalarına ilişkin Danıştay kararları kapsamında madencilik faaliyetlerinde kamu yararı değerlendirmesinin yargısal denetimdeki görünümü incelenmektedir.(ARKA KAPAKTAN)
İÇİNDEKİLER
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
MADEN KAVRAMI, MADENCİLİK FAALİYETİ VE TÜRK MADEN MEVZUATI KARŞISINDAKİ DURUMU
I. MADEN KAVRAMI
A. MADEN KAVRAMININ BİLİMSEL TANIMI
B. MADEN KANUNUNDA YER ALAN MADEN TANIMI
C. TÜRK MEDENİ KANUNUNDA MADEN KAVRAMI
D. MADENLERİN KAMU MALLARI BAKIMINDAN NİTELİĞİ VE MADENLERİN "DEVLETİN HÜKÜM VE TASARRUFU ALTINDA" OLMASININ ANLAM VE KAPSAMI
E. ÜLKEMİZDE MEVCUT OLAN ÖNEMLİ MADENLER
F. STRATEJİK VE KRİTİK MİNERAL (MADEN) AYRIMI VE AYRIMIN MADEN POLİTİKASI BAKIMINDAN ÖNEMİ
II. MADEN KAVRAMININ HUKUKİ NİTELİĞİ
A. MADEN KAVRAMININ HUKUKİ METİNLERDE YER ALMASININ TARİHSEL GELİŞİMİ
B. MADENLERİN HUKUKİ NİTELİĞİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN SİSTEMLER VE MADEN MÜLKİYETİ VE HAKLARI BAKIMINDAN ETKİSİ
III. MADENCİLİK FAALİYETİ
A. MADENCİLİK FAALİYETİNİN TANIMI VE AŞAMALARI
B. MADENCİLİK FAALİYETİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ
IV. TÜRK MADEN HUKUKU MEVZUATININ TARİHSEL GELİŞİMİ
A. 19. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİNDE MADEN MEVZUATI
B. CUMHURİYET DÖNEMİNDE MADEN MEVZUATI
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK MADEN HUKUKU MEVZUATINDA KAMU YARARI VE TEMEL MÜESSESELER
I. TÜRK MADEN HUKUKU MEVZUATINDA KAMU YARARI BAKIMINDAN ÖNEMLİ BAZI DÜZENLEMELER
A. ORMAN KANUNU VE ORMAN KANUNUNUN 16. MADDESİYLE İLGİLİ YÖNETMELİK KAPSAMINDAKİ DÜZENLEMELER
B. MERA KANUNU KAPSAMINDAKİ DÜZENLEMELER
C. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI KANUNU KAPSAMINDAKİ DÜZENLEMELER
D. ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI VE YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASI HAKKINDA KANUN KAPSAMINDAKİ DÜZENLEMELER
E. TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNU KAPSAMINDAKİ DÜZENLEMELER
II. TÜRK MADEN HUKUKUNDA TEMEL MÜESSESELER
A. MADEN SAHASI VE MADEN BÖLGESİ
B. MADEN RUHSATLARI
C. MADEN SİCİLİ
D. DEVLET HAKKI
E. RÖDÖVANS SÖZLEŞMESİ
F. ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (ÇED)
G. YETKİLENDİRİLMİŞ TÜZEL KİŞİ VE DAİMİ NEZARETÇİ
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KAMU YARARI KAVRAMI VE MADEN HUKUKUNDA KORUNAN KAMU YARARINA DANIŞTAYIN YAKLAŞIMI
I. GENEL OLARAK KAMU YARARI KAVRAMI
A. KAMU YARARI KAVRAMININ GELİŞİMİ VE EKONOMİ VE HUKUKLA İLİŞKİSİ
B. TÜRK İDARE HUKUKUNDA KAMU YARARI KAVRAMI
C. KAMU YARARI VE KAMU HİZMETİ İLİŞKİSİ
D. KAMU YARARININ BELİRLENMESİ VE DENETİMİ
II. MADEN HUKUKUNDA KORUNAN KAMU YARARI
A. EKONOMİK KAMU YARARI KAVRAMI
B. MADEN HUKUKUNDA KORUNAN KAMU YARARI VE DİĞER KAMU YARARLARIYLA ÇATIŞMASI HALİ
III. MADEN HUKUKUNDA KORUNAN KAMU YARARINA DANIŞTAYIN YAKLAŞIMI
A. RUHSAT USULÜNE TABİ MADENCİLİK FAALİYETİNDE DANIŞTAYIN YAKLAŞIMI
B. MADENCİLİK FAALİYETİNİN YAPILDIĞI ALAN BAKIMINDAN DANIŞTAYIN YAKLAŞIMI
C. MADENCİLİK FAALİYETİNDE ÖZEL KİŞİ YARARINA KAMULAŞTIRMADA DANIŞTAYIN YAKLAŞIMI
SONUÇ
KAYNAKÇA