Bu kitap, İslam hukukunda faiz yasağı karşısında geliştirilen hukuki kurumlardan biri olan bey' bi'l-vefa sözleşmesini tarihi, teorik ve uygulamalı yönleriyle ele almaktadır. Eser, sözleşmenin ortaya çıkışını, hukuki mahiyetine ilişkin tartışmaları, Hanefi doktrinindeki yerini ve Osmanlı hukuk sistemindeki gelişimini incelerken; Osmanlı Kadı Sicilleri ve fetva mecmualarında yer alan uygulama örneklerinden hareketle vefaen satımın Osmanlı hukukundaki nazari çerçevesini tespit etmeye çalışmaktadır. Böylece bir hukuki kurumun zaman içindeki gelişim ve değişimini takip etmenin yanı sıra Osmanlı toplumunun borç ilişkileri, ekonomik hayatı ve hukuk pratiğine ilişkin çeşitli veriler de sunmaktadır. Alanındaki özgün kaynaklardan yararlanan çalışma, vefaen satımın Osmanlı hukukundaki teorik ve pratik görünümünü birlikte ele alarak konuya dair genel bir değerlendirme ortaya koymaktadır.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
BEY' Bİ'L-VEFANIN TARİFİ ve MAHİYETİ
1.1. Bey' Bi'l-Vefa Nedir, Nasıl Ortaya Çıkmış ve Nasıl Karşılanmıştır?
1.1.1. Bey' Bi'l-Vefanın Ortaya Çıkmasına Zemin Hazırlayan İhtiyaçlar
1.1.2. Bey' Bi'l-Vefanın Tarifi
1.1.3. Bey' Bi'l-Vefanın Ortaya Çıkması, Mezheplerin Tutumları ve Bilhassa Hanefi Mezhebinin Değerlendirmesi
1.1.4. Bey' Bi'l-Vefa ve Osmanlılar
1.2. Bey' Bi'l-Vefanın Hukuki Mahiyetine Dair Görüşler
1.2.1. Satım Akdi Sayan Görüş
1.2.2. Rehin Akdi Sayan Görüş
1.2.3. Karma Akit Görüşü
1.3. Osmanlı Uygulaması
1.3.1. 16. Yüzyıl
1.3.2. 17. Yüzyıl
1.3.3. 18. Yüzyıl
1.3.4. 19. Yüzyıl
1.3.5. Mecelle'de Bey' Bi'l-Vefa
1.4. Bey' Bi'l-Vefanın Çeşitli Görünümleri
1.4.1. Bey' Bi'l-İstiğlal
1.4.2. Ferağ Bi'l-Vefa
1.5. Roma Hukukunda Vefa Hakkı
1.6. Türk Hukukunda Vefa Hakkı

 

İKİNCİ BÖLÜM
BEY' Bİ'L-VEFANIN KURULUŞU: AKDİN UNSURLARI, İNİKAT ve SIHHAT ŞARTLARI
2.1. Akdin Tarafları
2.1.1. Ehliyet
2.1.2. Tarafları Tek Kişinin Temsil Etmemesi
2.1.3. Satıcı veya Müşterinin Birden Fazla Olması
2.2. Karşılıklı İrade Beyanları
2.2.1. İcap ve Kabul İçin Kullanılan İfadeler
2.2.2. Akdin Şekli
2.2.3. Meclis Birliği
2.2.4. Vade Tayini
2.2.5. Semen Vaktinde İade Edilmezse Müşterinin Satılana Malik Olacağı Şartı
2.3. Vefaen Satılan Mal (Mebi')
2.3.1. Meşru Bir Mal Olması
2.3.2. Malum Olması
2.3.3. Tesliminin Mümkün Olması
2.3.4. Satıcının Satılana Malik Olması Şart Mıdır?
2.3.5. Hisseli Olmaması
2.3.6. Ayrılmış Olması
2.4. Semen
2.4.1. Malum Olması
2.4.2. Mevcut Olması
2.4.3. İfası Gerekli Bir Borç Olması

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
AKDİN HÜKÜMLERİ ve SONA ERMESİ
3.1. Satılanın Kabzı
3.1.1. Hakiki Kabz
3.1.2. Hükmen Kabz
3.1.3. Kabzın Sonuçları
3.2. Borcun Satılana Bağlanması
3.3. Hapis Hakkı
3.4. Satılandan Faydalanma
3.4.1. Müşterinin Satılandan Faydalanması
3.4.2. Satıcının Satılanı Kullanması
3.5. Satılanın Masrafları
3.6. Müşterinin Rüçhan Hakkı
3.7. Akdi Tevarüs
3.8. Fasit Akdin Hükümleri
3.9. Akdin Sona Ermesi
3.9.1. Semeni İade
3.9.2. Akdi Fesih
3.9.3. Müşterinin Satılanın Bedelinden Alacağını Tahsil Etmesi
3.9.4. Vadenin Dolması
3.9.5. Satılanın Yok Olması
3.9.6. İbra ve Hibe
3.9.7. Akdi Sona Erdiren Hukuki Tasarruflar
3.9.8. Sulh
SONUÇ

 

KAYNAKÇA