Türk Ticaret Kanunu'nun 20. maddesinde, bir kişiye ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin uygun bir ücret isteyebileceği, ayrıca verdiği avanslar ve yaptığı giderler için ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanacağı düzenlenmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünde tacirin ücret ve faiz isteme hakkının süjeleri ve ortak şartları açıklanmıştır. İkinci bölüm ücret isteme hakkına hasredilmiş olup hakkın hukuki niteliği, uygulama alanı ve hakkın kullanılmasının sonucu Yargıtay kararları ve doktrin görüşleri ile birlikte ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise faiz isteme hakkı incelenmiş, tekrara düşmemek adına ücret isteme hakkından ayrılan özellikleri zikredilmekle yetinilmiştir.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

BİRİNCİ BÖLÜM
ÜCRET VE FAİZ İSTEME HAKLARININ ESASLARI VE ORTAK KOŞULLARI
1. HAKLARIN ESASLARI
1.1. GENEL ÇERÇEVE
1.1.1. Ücret ve Faiz İsteme Haklarına Genel Bakış
1.1.1.1. Terminoloji
1.1.1.2. Hakların Kanun Sistematiğindeki Yeri
1.1.2. Hakların Amacı
1.2. TARİHSEL GELİŞİM
1.2.1. 1861 tarihli "Allgemeines Deutsches Handelsgesetzbuch"
1.2.2. Mehaz 1900 tarihli "Handelsgesetzbuch"
1.2.3. 1926 tarihli Ticaret Kanunu
1.2.4. 1956 tarihli ve 2011 tarihli Ticaret Kanunları
2. HAKLARIN ORTAK KOŞULLARI
2.1. HAKLARIN TARAFLARI
2.1.1. İş Gören Taraf
2.1.1.1. Tacir
I. Tacir Olan
II. Tacir Sayılan
III. Tacir Gibi Sorumlu Olan
I. Ticaret Şirketleri
II. Ticari İşletme İşleten Dernek ve Vakıflar
2.1.1.2. Esnaf
2.1.1.3. Özellik Arz Eden Özneler
2.1.2. Kendisine İş Veya Hizmet Görülen Taraf
2.2. İŞ VEYA HİZMET GÖRÜLMESİ
2.3. İŞ VEYA HİZMETİN TİCARİ İŞLETME İLE İLGİLİ OLMASI

 

İKİNCİ BÖLÜM
ÜCRET İSTEME HAKKI
1. ÜCRET İSTEME HAKKININ HUKUKİ MAHİYETİ
1.1. DOKTRİNDEKİ GÖRÜŞLER
1.1.1. Kanundan Doğan Talep Hakkı Olduğu Görüşü
1.1.1.1. Görüş
1.1.1.2. Argümanlar
1.1.1.3. Eleştiriler
1.1.1.4. Yargı İçtihatı
1.1.2. Ücret Lehine Bir Yorum Kuralı Olduğu Görüşü (Sözleşme Odaklı Görüş)
1.1.2.1. Görüş
1.1.2.2. Argümanlar
1.1.2.3. Eleştiriler
1.1.3. Kanuni Karine Olduğu Görüşü
1.2. DEĞERLENDİRME VE GÖRÜŞÜMÜZ
1.2.1. Değerlendirme
1.2.2. Görüşümüz
1.2.2.1. Karine İşlevinin Hukuki Mahiyeti
1.2.2.2. Yenilik Doğuran Hak İşlevinin Hukuki Mahiyeti
2. ÜCRET İSTEME HAKKININ UYGULAMA ALANI
2.1. KARİNE İŞLEVİ
2.1.1. Genel Olarak
2.1.1.1. Sözleşmenin İvazlı Olup Olmadığı
2.1.1.2. İvaz Miktarı
2.1.2. Şartları
2.1.2.1. Tacir İle Muhtemel Ücret Borçlusu Arasında Bir Sözleşme Akdedilmelidir
2.1.2.2. Akdedilen Sözleşme Geçerli Olmalıdır
2.1.2.3. Sözleşmede Ücret Öngörülmemiş Olmalıdır
2.2. YENİLİK DOĞURAN HAK İŞLEVİ
2.2.1. Vekaletsiz İş Görme Kapsamında
2.2.1.1. Vekaletsiz İşgörmenin Esasları
I. İşgörme
II. İşin Bir Başkasına Ait Olması
III. Vekalet Bulunmaması
D. Hükümleri
I. İşgörenin Borçları
II. İş Sahibinin Borçları
2.2.1.2. Vekaletsiz İşgören Tacirin TK 20 Uyarınca Ücret İsteme Hakkı
2.2.2. Menfi Zenginleşmeye Yol Açan Geçersiz Sözleşme
2.2.2.1. Doktrindeki Genel Yaklaşım
2.2.2.2. Konunun Sebepsiz Zenginleşme Zaviyesinden Değerlendirilmesi
3. ÜCRET İSTEME HAKKININ SONUÇLARI
3.1. KARİNE İŞLEVİNİN SONUÇLARI
3.2. YENİLİK DOĞURAN HAK İŞLEVİNİN SONUÇLARI
3.3. UYGUN ÜCRET KAVRAMININ İNCELENMESİ
3.3.1. Genel Olarak
3.3.2. Belirleme Yöntemi
3.3.2.1. Yasal Tarife
3.3.2.2. Örf ve Adet Hukuku
3.3.2.3. Hakimin Takdir Hakkı

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
FAİZ İSTEME HAKKI
1. GENEL OLARAK FAİZ İSTEME HAKKI
2. FAİZ İSTEME HAKKININ ÖZEL ŞARTLARI
2.1. TACİR GİDER YAPMALI VEYA AVANS VERMELİDİR
2.1.1. Tacirin Gider Yapması
2.1.2. Tacirin Avans Vermesi
2.1.2.1. Genel Olarak Avans
2.1.2.2. Faiz İsteme Hakkı Bağlamında Avans
2.2. TACİRİN YAPTIĞI HARCAMALARI İSTEME HAKKI BULUNMALIDIR
2.3. ÖNCELİKLİ ANLAŞMA BULUNMAMALIDIR
3. FAİZ İSTEME HAKKININ SONUCU
SONUÇ

 

KAYNAKÇA